De hernieuwde mondiale drang om terug te keren naar de maan gaat niet alleen over vlaggen en voetafdrukken; het gaat om het vestigen van een permanente, bemande aanwezigheid. Zowel de Verenigde Staten als China hebben ambitieuze plannen voor een maanbasis, maar hun benaderingen lopen aanzienlijk uiteen, wat vragen oproept over wie als eerste de maan zal bereiken – en wat dat betekent voor de controle over de hulpbronnen en operaties op de maan.
De berekende aanpak van China
De China Manned Space Agency (CMSA) streeft naar een menselijke landing tegen 2030, waarbij gebruik wordt gemaakt van de Mengzhou-capsule en de Lanyue-lander die met lange maart-raketten zijn gelanceerd. Hun strategie weerspiegelt de vroege Apollo-missies van NASA: een relatief veilige landing nabij de maanevenaar. Deze voorzichtige aanpak geeft prioriteit aan haalbaarheid boven risico, waardoor een stabiele basis voor latere uitbreiding wordt gewaarborgd.
De visie van China reikt verder dan een enkele landing. Het International Lunar Research Station (ILRS), ontwikkeld in samenwerking met het Russische Roscosmos, zal zich in twee fasen ontvouwen. Ten eerste zullen onbemande missies zoals Chang’e 7 de Shackleton-krater op de zuidpool onderzoeken op zoek naar waterijs en andere hulpbronnen. Vervolgens zal Chang’e 8 in 2029 technieken voor het bouwen van basissen testen, waaronder het 3D-printen van structuren uit maangrond. Het langetermijndoel is het in situ gebruik van hulpbronnen : het creëren van water, brandstof en bouwmaterialen direct op de maan.
NASA’s gedurfde gok
NASA mikt op een landing in 2028, waarbij gebruik wordt gemaakt van de Orion-capsule bovenop het Space Launch System en commerciële landers (SpaceX’s Starship of Blue Origin’s Blue Moon). In tegenstelling tot het conservatieve plan van China is NASA van plan te landen nabij de zuidpool van de maan, een uitdagender maar hulpbronnenrijk gebied.
Het Artemis Base Camp is ontworpen als een door de VS geleid project met internationale en commerciële bijdragen. NASA-beheerder Jared Isaacman beschreef de vroege stadia openhartig als een ‘futuristisch autokerkhof’ voordat het evolueerde naar een meer ontwikkelde infrastructuur. De sleutel hiervoor is de voorgestelde installatie van een splijtingsreactor tegen 2030, hoewel details schaars blijven.
Een wetgevende drang naar duurzaamheid
De Senaatscommissie voor Handel, Wetenschap en Transport heeft onlangs wetgeving aangenomen die NASA verplicht een permanente maanbasis te vestigen. Senator Ted Cruz stelde expliciet het doel: “om daar te komen voordat China dat doet.” Deze richtlijn transformeert een langetermijnambitie in een concrete beleidsdoelstelling, waarmee een beslissende inzet voor de kolonisatie van de maan wordt gesignaleerd.
Wat ‘permanent’ werkelijk betekent
Het tot stand brengen van een duurzame aanwezigheid op de maan verschilt van het handhaven van een station in een lage baan om de aarde (zoals het ISS). Een maanbasis vereist een robuust landings- en lanceerplatform, continue logistieke ondersteuning en het vermogen om lokale hulpbronnen te winnen en te gebruiken. Habitats moeten worden beschermd tegen straling en micrometeoroïden, waarschijnlijk door ze onder de maangrond te begraven.
Juridische experts zoals Michelle Hanlon benadrukken dat ‘duurzaamheid’ niet over één enkele structuur gaat, maar over een netwerk van systemen: macht, landingsplaatsen, verwerking van hulpbronnen en bewoning. Het Outer Space Treaty uit 1967 verbiedt nationale toe-eigening, maar staat wel ‘veiligheidszones’ toe om operaties te beschermen. De echte uitdaging zal het vinden van een evenwicht tussen samenwerking en mogelijke uitsluiting zijn, vooral gezien het beperkte aantal levensvatbare landingsplaatsen op de zuidpool.
De geopolitieke inzet
De race om een permanente maanbasis te vestigen gaat fundamenteel over controle. Het vermogen om grondstoffen te winnen, onderzoek te doen en een langdurige aanwezigheid te behouden zal de toekomst van de ruimteverkenning opnieuw vormgeven. De landen die daarin slagen, zullen een aanzienlijke invloed uitoefenen op de ontwikkeling van de maan en mogelijk ook daarbuiten.
Uiteindelijk is het bouwen van een maanbasis niet alleen een wetenschappelijke of technologische prestatie. Het is een politieke. Het komende decennium zal bepalen welk land – de Verenigde Staten of China – het voortouw zal nemen bij de volgende grote sprong voor de mensheid.
