De nieuwe sciencefiction-kaskraker Project Hail Mary presenteert een dramatisch scenario: buitenaardse microben, genaamd ‘Astrofage’, dimmen de zon en bedreigen de aarde met uitsterven. Een eenzame leraar die astronaut is geworden, wordt op een wanhopige missie gestuurd om een oplossing te vinden. Hoewel het uitgangspunt fantastisch is, is de onderliggende wetenschap niet zo vergezocht als het lijkt.
De wetenschap achter de dreiging
De film leunt zwaar op echte astrofysische en biologische concepten. Andy Weir, auteur van de bronroman, heeft nauwgezet onderzoek gedaan naar de natuurkunde, astronomie en biologie die de plot bepalen, en heeft zelfs advies ingewonnen op de set om de nauwkeurigheid te behouden. Het centrale idee – microben die sterrenenergie verbruiken – is weliswaar extreem, maar is geworteld in plausibele, zij het speculatieve, wetenschap.
De “Astrofage” in de film wordt afgebeeld terwijl ze tussen de zon en Venus reizen om zich voort te planten, waardoor de helderheid van de zon geleidelijk wordt verminderd. Natuurkundige Chad Orzel legt uit dat zo’n reis niet onmogelijk is; de zon zendt al deeltjes in die richting uit. Voor de terugreis zou meer energie nodig zijn om de zonnewind tegen te gaan, maar Weir pakt dit aan door zich voor te stellen dat de microben neutrino’s kunnen absorberen: vrijwel massaloze deeltjes die alles doordringen.
Als Astrophage neutrino’s zou kunnen benutten en hun energie in stuwkracht zou kunnen omzetten, zou het een efficiënte voortstuwingsmethode zijn. Hoewel theoretisch, valt dit concept niet geheel buiten het bereik van de mogelijkheden. De film gebruikt dit om het Weesgegroet aan te drijven, het schip dat de hoofdpersoon naar Tau Ceti vervoert.
Echte sterren, echte mogelijkheden
De setting van de film omvat echte sterrenstelsels zoals Tau Ceti (12 lichtjaar verwijderd) en 40 Eridani (16 lichtjaar verwijderd). Weir koos bewust voor nabijgelegen, zonachtige sterren, wat erop wijst dat het leven in dit deel van de Melkweg een gemeenschappelijke oorsprong zou kunnen hebben. Astrobioloog Mike Wong merkt op dat als het leven elders zou ontstaan, de aarde niet noodzakelijkerwijs de enige bakermat van het bestaan zou zijn.
Het concept dat al het leven in de verte verwant is via de oude Astrophage is een belangrijk plotpunt. Dit sluit aan bij het idee dat vergelijkbare sterren planeten met vergelijkbare elementen zouden herbergen, waardoor gedeelde evolutionaire trajecten mogelijk zijn.
Kunstmatige zwaartekracht en astronautentraining
Project Hail Mary laat kunstmatige zwaartekracht zien die wordt gecreëerd door roterende delen van ruimtevaartuigen, een methode die theoretisch mogelijk is en die actief wordt nagestreefd door ruimtestationbedrijven als Vast. Het simuleren van de zwaartekracht op het land, zoals weergegeven in de film, blijft echter buiten onze huidige mogelijkheden.
De snelle overgang van de hoofdpersoon van leraar naar astronaut roept ook vragen op over het realisme. Hoewel NASA historisch gezien ‘payload-specialisten’ met niche-expertise heeft opgenomen, was hun training aanzienlijk minder rigoureus dan die van carrière-astronauten. Voormalig astronaut Mike Massimino wijst erop dat elementaire overlevingsvaardigheden – van het bereiden van maaltijden tot noodprocedures – essentieel zijn, zelfs in de ruimte.
De film schuwt de niet-glamoureuze realiteit van de ruimtevaart niet en laat de uitdagingen en lacunes in de kennis zien waarmee zelfs getrainde astronauten te maken krijgen. Drew Feustel, technisch adviseur voor de film, benadrukt dat ruimtevaart verre van glamoureus is.
Uiteindelijk brengt Project Hail Mary fantastische elementen in evenwicht met gegronde wetenschappelijke principes. Hoewel de details speculatief zijn, putten de onderliggende concepten uit de natuurkunde, astronomie en biologie uit de echte wereld, waardoor de dreiging van de film verrassend plausibel aanvoelt.
