De James Webb Space Telescope (JWST) heeft een adembenemend nieuw beeld onthuld van de overblijfselen van een stervende ster, die opvallend veel lijkt op een menselijk brein. Deze hemelstructuur, ook wel de “Blootgestelde Schedelnevel” genoemd (ook bekend als PMR 1), bevindt zich op ongeveer 5000 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Vela.
De dood van een ster, opnieuw bedacht
De griezelige gelijkenis van de nevel met hersenen is niet toevallig. Wanneer een massieve ster het einde van zijn levenscyclus nadert, begint hij lagen gas en stof de ruimte in te werpen. De waarnemingen van JWST, vastgelegd in zowel nabij- als midden-infraroodlicht, laten een donker kanaal zien dat de golvende wolken van de nevel doorsnijdt – een weerspiegeling van de longitudinale kloof die de hersenhelften van het menselijk brein scheidt.
Wetenschappers denken dat dit onderscheidende kenmerk waarschijnlijk wordt veroorzaakt door krachtige gasstralen die door de stervende ster zelf worden uitgestoten. Deze jets duwen het binnenste gas naar buiten, waardoor de donkere, hersenachtige structuur ontstaat. De buitenste gaslagen bestaan voornamelijk uit eenvoudige waterstof, terwijl de binnenste wolken complexere verbindingen bevatten.
Waarom dit belangrijk is
Deze afbeelding is niet alleen visueel opvallend; het levert waardevolle gegevens op over sterdood en de processen die nevels vormen. Door de samenstelling en structuur van stervende sterren te bestuderen, kunnen astronomen begrijpen hoe elementen in de ruimte worden verspreid, waardoor uiteindelijk nieuwe sterrenstelsels ontstaan. Dankzij het vermogen van de JWST om in infrarood licht waar te nemen, kan hij door stofwolken heen dringen, waardoor details zichtbaar worden die voorheen voor andere telescopen verborgen waren.
De ‘Blootgestelde Schedelnevel’ demonstreert de gewelddadige schoonheid van de evolutie van sterren en benadrukt de kracht van de JWST om voorheen onzichtbare kosmische structuren bloot te leggen. Deze ontdekking versterkt het idee dat sterren zelfs bij de dood een cruciale rol spelen in de voortdurende scheppingscyclus van het universum.
Het beeld dient als een aangrijpende herinnering aan de cyclische aard van de kosmos: van de geboorte en het leven van sterren tot hun dramatische, maar toch prachtige ondergang.
