Nieuw onderzoek suggereert dat bloedtesten die het eiwit p-tau217 detecteren, kunnen inschatten wanneer de ziekte van Alzheimer zich bij individuen zou kunnen manifesteren voordat de symptomen verschijnen. De studie, gepubliceerd in Nature Medicine, gebruikte bloedmonsters van meer dan 600 cognitief gezonde volwassenen tussen 62 en 78 jaar om het begin van de symptomen te voorspellen, met een foutmarge van drie tot vier jaar.
Hoewel veelbelovend, waarschuwen deskundigen dat deze tests nog niet klaar zijn voor wijdverbreid klinisch gebruik. De ziekte van Alzheimer is een complexe aandoening die wordt beïnvloed door genetica, levensstijl en andere factoren, waardoor nauwkeurige voorspellingen moeilijk zijn. De tests zijn nog niet betrouwbaar genoeg voor individuele patiëntbeslissingen.
Belangrijkste bevindingen:
– Bloedonderzoek kan de leeftijd waarop de ziekte van Alzheimer begint met enige mate van nauwkeurigheid schatten.
– Oudere personen met positieve testresultaten kunnen eerder symptomen ontwikkelen dan jongere personen. Een positieve test op 60-jarige leeftijd kan bijvoorbeeld symptomen over twintig jaar voorspellen, terwijl een positieve test op 80-jarige leeftijd symptomen over slechts 10 jaar kan betekenen.
– De tests zijn goedkoper en eenvoudiger dan traditionele methoden (ruggenmergpuncties, PET-scans), maar hebben nog steeds beperkingen.
De momenteel goedgekeurde bloedtesten (Lumipulse en Elecsys) zijn bedoeld voor mensen die al symptomen vertonen. De nieuwe studie onderzoekt het voorspellen van het begin bij symptoomvrije individuen, wat cruciaal is gezien het feit dat de ziekte van Alzheimer zich tien jaar of langer kan ontwikkelen voordat cognitieve achteruitgang merkbaar is.
Waarom dit belangrijk is:
Vroege detectie wordt steeds belangrijker omdat nieuwe medicijnen de ziekteprogressie kunnen vertragen als ze vroeg genoeg worden toegediend. Er zijn klinische onderzoeken gaande om te bepalen of deze medicijnen zelfs de symptomen bij risicopatiënten kunnen voorkomen.
De tests zijn echter niet waterdicht. Andere gezondheidsproblemen (nierziekte, zwaarlijvigheid) kunnen de resultaten vertekenen, wat kan leiden tot valse positieven of negatieven. De foutmarge van drie tot vier jaar is aanzienlijk bij beslissingen op het gebied van financiële of levensplanning.
Ondanks deze kanttekeningen zien experts de waarde van de tests voor diagnose en het aanmoedigen van preventieve maatregelen zoals lichaamsbeweging, voeding en cognitieve stimulatie. Verdere validatie in diverse populaties is nodig, maar het onderzoek biedt een stap in de richting van eerdere interventie bij deze verwoestende ziekte.
“Deze bloedonderzoeken zijn nog steeds waardevol voor de diagnose en het plannen van een behandeling”, zegt klinisch neuropsycholoog Corey Bolton, waarbij hij de noodzaak van doorlopend onderzoek en een zorgvuldige interpretatie van de resultaten benadrukt.
De gegevens van het onderzoek zijn openbaar beschikbaar voor onafhankelijke analyse, waardoor onderzoekers deze bevindingen kunnen repliceren en verfijnen.
