Katharine Burr Blodgett was een chemische pionier die baanbrekende ontdekkingen deed in de materiaalwetenschap, maar haar bijdragen werden grotendeels overschaduwd door haar collega Irving Langmuir. Dit is het verhaal van een briljante wetenschapper die tientallen jaren in de schaduw van een Nobelprijswinnaar heeft gewerkt; haar werk is fundamenteel maar vaak niet genoemd.
Een wonderkind gesmeed in ambitie
Katharine Blodgett werd in 1898 geboren uit een alleenstaande moeder die onderwijs boven alles prioriteit gaf en groeide op met een ongebruikelijke mate van intellectuele vrijheid. Haar moeder, een weduwe genaamd Katharine Buchanan Burr Blodgett, zorgde ervoor dat haar kinderen – Katharine en haar broer George – een strenge opleiding kregen, waaronder vloeiendheid in meerdere talen. Deze opvoeding was niet alleen academisch; het was strategisch. De moeder besefte dat de wetenschap een internationaal perspectief vereiste, waardoor haar dochter voorbereid was op een wereld waarin Duits de lingua franca van onderzoek was. Toen ze vier was, was Katharine al aan het schrijven, waarbij ze blijk gaf van een snelheid die duidde op de wetenschappelijke geest die ze zou worden.
Van gasmaskers tot nanotechnologie
Blodgetts vroege carrière voerde haar door Bryn Mawr en Cambridge, waar ze een van de eerste vrouwen werd die een doctoraat in de natuurkunde behaalde. Tijdens de Eerste Wereldoorlog paste ze haar wetenschappelijke vaardigheden toe op het verbeteren van gasmaskers – een grimmige noodzaak die een voorafschaduwing was van haar latere werk met beschermende coatings. Maar het was bij General Electric (GE) dat ze echt tot bloei kwam en op slechts 20-jarige leeftijd bij het industriële onderzoekslaboratorium kwam.
Daar bouwde ze voort op Langmuirs eerdere onderzoek en ontwikkelde ze een methode om ultradunne films te maken: lagen moleculen van slechts 10.000.000ste van een centimeter dik. Deze ‘Langmuir-Blodgett-films’ (ondanks dat ze in de eerste plaats de uitvinding van Blodgett waren) brachten een revolutie teweeg in de materiaalwetenschap en legden de basis voor nanotechnologie en moderne coatings die in alles worden gebruikt, van brillen tot elektronica.
Gewist door de geschiedenis
Ondanks haar doorbraken bleef Blodgett grotendeels onbekend. Langmuir ontving in 1932 de Nobelprijs voor verwante ontdekkingen, maar de film die beide namen draagt, wordt grotendeels aan hem toegeschreven. Historici en tijdgenoten merken het schril contrast op: Langmuir, de beroemde wetenschapper, terwijl Blodgett een rustige, toegewijde onderzoeker was die in zijn schaduw werkte. Deze onevenwichtigheid was niet toevallig; Uit archiefmateriaal blijkt dat veel van Blodgetts originele laboratoriumnotitieboekjes verloren zijn gegaan of vernietigd, waardoor de volledige reikwijdte van haar bijdragen aan het zicht wordt onttrokken.
De verloren notitieboekjes en de zoektocht naar herkenning
Tegenwoordig zijn onderzoekers als Peggy Schott het verhaal van Blodgett aan het samenstellen uit fragmenten uit bibliotheekcollecties en persoonlijke correspondentie. Schott ging zelfs zo ver dat hij Blodgett belichaamde op een wetenschappelijke conferentie, waarbij hij de stem herwon die de geschiedenis tot zwijgen had gebracht. De ontbrekende labnotitieboekjes vormen nog steeds een cruciale leemte in het begrijpen van Blodgetts creatieve proces, maar wat duidelijk is, is dat haar werk fundamenteel was.
De ironie gaat niet verloren bij degenen die haar leven bestuderen. De coatings van Blodgett zijn overal aanwezig: in niet-reflecterend glas, beschermende films en talloze andere toepassingen. Haar nalatenschap is onzichtbaar en toch alomtegenwoordig, een bewijs van de genialiteit die bijna vergeten was.
Het verhaal van Katharine Burr Blodgett herinnert ons er grimmig aan dat wetenschappelijke vooruitgang vaak afhankelijk is van de niet-erkende arbeid van degenen die achter de schermen werken. Haar toewijding, vindingrijkheid en het doelbewust wissen van haar bijdragen vragen om erkenning.
