{"id":7682,"date":"2026-04-25T19:22:52","date_gmt":"2026-04-25T16:22:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/uk-ua2200-richna-rimska-korabelna-avarija-rozkrivaye-tayemnitsi-togo\/"},"modified":"2026-04-25T19:22:52","modified_gmt":"2026-04-25T16:22:52","slug":"uk-ua2200-richna-rimska-korabelna-avarija-rozkrivaye-tayemnitsi-togo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/uk-ua2200-richna-rimska-korabelna-avarija-rozkrivaye-tayemnitsi-togo\/","title":{"rendered":"De moleculaire vingerafdruk van een oud scheepswrak: het ontsluiten van Romeinse marinegeheimen"},"content":{"rendered":"

Archeologen hebben zich lange tijd geconcentreerd op de ‘schatten’ van scheepswrakken: goud, aardewerk en amforen. Een recente studie van het scheepswrak Ilovik-Par\u017eine 1<\/strong>, een schip uit het tijdperk van de Romeinse Republiek dat 2200 jaar oud is, heeft de wetenschappelijke blik echter verlegd naar iets veel functioneler: de waterdichte laag van het schip. <\/p>\n

Door het microscopisch kleine residu te analyseren dat wordt gebruikt om het schip drijvend te houden, ontdekken onderzoekers een gedetailleerde kaart van oude maritieme technologie, handelsroutes en reparatiegewoonten. <\/p>\n

De “plakkerige” tijdcapsule<\/h3>\n

Het scheepswrak, ontdekt in 2016 voor de kust van het huidige Kroati\u00eb, bevat een unieke beschermende coating die als biologische valstrik fungeerde. Net als boomsap ving het kleverige waterdichtingsmateriaal stuifmeelkorrels op op het moment van aanbrengen. <\/p>\n

Door zowel de moleculaire samenstelling van de coating als het stuifmeel dat erin zit te onderzoeken, hebben wetenschappers van de Universiteit van Straatsburg en andere instellingen de geschiedenis van het schip kunnen reconstrueren. Deze methode stelt onderzoekers in staat om verder te gaan dan alleen maar te weten wat<\/em> een schip was, om te begrijpen waar<\/em> het werd gebouwd en hoe<\/em> het werd onderhouden. <\/p>\n

Het recept decoderen: toonhoogte, hars en Zopissa<\/em> <\/h3>\n

Door middel van structurele en moleculaire analyse van tien coatingmonsters identificeerde het onderzoeksteam een \u2018moleculaire vingerafdruk\u2019 ter bescherming van het schip. De bevindingen brachten een geavanceerd gebruik van organische materialen aan het licht: <\/p>\n

    \n
  • Naaldhars en teer:<\/strong> De belangrijkste ingredi\u00ebnten in de meeste monsters waren verwarmde naaldboomhars of pek. <\/li>\n
  • Zopissa:<\/strong> E\u00e9n specifiek monster onthulde een mengsel van bijenwas en teer. Deze stof, bij de Grieken bekend als zopissa<\/em>, werd op beroemde wijze gedocumenteerd door de Romeinse geleerde Plinius de Oudere. <\/li>\n<\/ul>\n

    De aanwezigheid van zopissa<\/em> is een belangrijke vondst. Het suggereert dat zelfs binnen de Romeinse sfeer de Griekse scheepsbouwtradities en materiaalrecepten in het hele Adriatische gebied actief bleven worden gebruikt. <\/p>\n

    Een reis door stuifmeel in kaart brengen<\/h3>\n

    De pollenanalyse leverde een biologische GPS voor het schip op. De monsters bevatten een gevarieerde reeks flora, waaronder:
    \n– Mediterrane basisproducten:<\/strong> Steeneik, den, olijf en hazelaar.
    \n– ** Rivier- en bossoorten: ** Elzen, essen, sparren en beuken. <\/p>\n

    Deze bevindingen ondersteunen de hypothese dat het schip waarschijnlijk is gebouwd in Brundisium<\/strong> (het huidige Brindisi, Itali\u00eb), een regio met nauwe banden met Griekse koloni\u00ebn. De pollenprofielen suggereren dat de eerste coating werd aangebracht nabij deze Italiaanse kust, terwijl daaropvolgende lagen werden aangebracht terwijl het schip langs de Adriatische Zee voer. <\/p>\n

    Een geschiedenis van reparaties en routes<\/h3>\n

    Een van de meest onthullende aspecten van het onderzoek is de ongelijkmatige verdeling van de coating. Terwijl de achtersteven en centrale delen van het schip uniforme lagen vertoonden, vertoonde de boeg drie verschillende toepassingsgroepen<\/strong>. <\/p>\n

    Deze discrepantie duidt op een patroon van \u2018patch-up\u2019-banen. Het schip heeft waarschijnlijk verschillende onderhoudsbeurten ondergaan \u2013 in totaal vier tot vijf coatings \u2013 waarbij gebruik is gemaakt van materialen afkomstig uit verschillende delen van de Middellandse Zee. Dit geeft aan dat het schip niet slechts een vrachtschip voor een enkele reis was, maar een werkschip dat veel reisde tussen de westelijke en oostelijke Adriatische kust en in verschillende havens stopte voor reparatie. <\/p>\n

    \n

    “Onze studie belicht navigatieroutes op basis van aanwijzingen die verband houden met de bouwgebieden van het schip en vooral met de verschillende fasen van het aanbrengen van de coating”, merkt hoofdauteur Armelle Charri\u00e9-Duhaut op. <\/p>\n<\/blockquote>\n

    Conclusie<\/h3>\n

    Door de microscopische overblijfselen van waterdichting te bestuderen, hebben onderzoekers een gezonken wrak getransformeerd in een gedetailleerd verslag van de eeuwenoude logistiek. Het scheepswrak van Ilovik-Par\u017eine 1 bewijst dat de “lijm” die een oud schip bij elkaar houdt evenveel over de maritieme geschiedenis kan onthullen als de lading die het ooit vervoerde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Archeologen hebben zich lange tijd geconcentreerd op de ‘schatten’ van scheepswrakken: goud, aardewerk en amforen. Een recente studie van het scheepswrak Ilovik-Par\u017eine 1, een schip uit het tijdperk van de Romeinse Republiek dat 2200 jaar oud is, heeft de wetenschappelijke blik echter verlegd naar iets veel functioneler: de waterdichte laag van het schip. Door het […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7681,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":""},"categories":[1],"tags":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7682"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7682\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7681"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.schooler.org.ua\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}