Niedawne odkrycie w Maroku może zmienić nasze rozumienie ewolucji człowieka, wskazując na możliwego ostatniego wspólnego przodka współczesnego człowieka, neandertalczyków i denisowian. Skamieniałości – w tym fragmenty szczęk, kości udowej, kręgów i zębów – wydobywano z jaskini Grotte à Hominidés przez dziesięciolecia i obecnie datowane są na około 773 000 lat temu.
Znaczenie znaleziska
Datowanie to ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozwala umiejscowić skamielinę dokładnie w ramach czasowych ostatniego wspólnego przodka Homo sapiens, neandertalczyków i denisowian. Podczas gdy poprzednie teorie sugerowały europejskie pochodzenie tego przodka (np. skamieniałości Homo antecessor znalezione w Hiszpanii), okazy marokańskie wykazują unikalną kombinację cech prymitywnych i zaawansowanych.
Według Abderrahima Mohiba, współautora badania: „Możemy powiedzieć, że wspólny przodek tych trzech gatunków prawdopodobnie znajduje się w Grotte à Hominidés w Casablance”. Sugeruje to, że Afryka Północna odegrała bardziej centralną rolę w ewolucji człowieka, niż wcześniej sądzono.
Jak doszło do randkowania
Określenie wieku szczątków kopalnych było zadaniem nietrywialnym. Zespół badawczy zastosował metodę zwaną magnetostratygrafią, która opiera się na fakcie, że ziemskie pole magnetyczne okresowo zmienia polaryzację. Analizując minerały zawierające żelazo w osadach otaczających kości, dopasowali skamieniałości do znanego odwrócenia pola magnetycznego, które miało miejsce 773 000 lat temu.
Historia jaskini i kontekst kopalny
Jaskinia Grotte à Hominidés znajduje się na terenie kamieniołomu, a pierwszą dolną szczękę odkryto już w 1969 r. Dodatkowe znaleziska, w tym kręgi i kolejna dolna szczęka, poczyniono w latach 2008 i 2009. Co ciekawe, skamieniałości znaleziono przeplatane szczątkami zwierząt, w tym śladami padlinożerców, takimi jak hieny – na jednej kości udowej znajdują się nawet ślady zębów. Sugeruje to, że jaskinia była siedliskiem dużych drapieżników, co mogło przyczynić się do nagromadzenia skamieniałości.
Co sprawia, że te skamieliny są wyjątkowe?
Marokańskie skamieniałości są nie tylko starożytne, ale także mozaiką cech. Łączą w sobie cechy przypominające starsze afrykańskie hominidy, takie jak Homo erectus, z cechami obserwowanymi u nowszych okazów z Afryki i Eurazji. Ta „pośrednia” morfologia sugeruje gatunek przejściowy, potencjalnie stanowiący decydujący krok w rozbieżności w drzewie genealogicznym człowieka. Skamieniałości są bardziej złożone niż wcześniej proponowane skamieniałości Homo antecessor z Hiszpanii i wykazują większą kombinację cech przodków i współczesnych.
„Wykazują kombinację prymitywnych i bardziej zaawansowanych cech, co wskazuje, że populacje ludzkie są bliskie tej fazy rozbieżności” – wyjaśnia Mohib. „W ten sposób potwierdzają głęboką starożytność afrykańskich korzeni naszego gatunku i podkreślają kluczową rolę Afryki Północnej na głównych etapach ewolucji człowieka”.
To odkrycie utwierdza pogląd, że ewolucja człowieka nie była postępem liniowym, ale złożonym, rozgałęzionym procesem. Podkreśla znaczenie kontynuowania poszukiwań skamieniałości w Afryce, które mogą dostarczyć dalszych wskazówek na temat pochodzenia naszego gatunku. Marokańskie skamieniałości stanowią potężne przypomnienie, że nasza ewolucyjna historia jeszcze się nie skończyła.
