Pomimo szybko zmniejszającego się poziomu lodu morskiego w Arktyce, niedźwiedzie polarne z archipelagu Svalbard wykazują niezwykłą zdolność do utrzymywania swojej sprawności, co podważa wcześniejsze oczekiwania dotyczące podatności gatunku na zmiany klimatyczne. Nowe badanie trwające 24 lata pokazuje, że ogólny stan zdrowia tych niedźwiedzi nie pogarsza się, mimo że ich lodowe siedliska kurczą się w zastraszającym tempie.
Badanie: monitorowanie zmieniającej się Arktyki
Naukowcy z Norweskiego Instytutu Polarnego wyśledzili ponad 770 niedźwiedzi polarnych wokół Svalbardu, dokonując ponad 1000 pomiarów ich masy ciała w latach 2000–2019. W regionie odnotowano gwałtowne skrócenie okresu lodowcowego – o ponad dwa miesiące mniej niż dwie dekady temu. Ta szybka zmiana w środowisku Arktyki jest krytycznym wskaźnikiem wpływu globalnego ocieplenia na ekosystemy na dużych szerokościach geograficznych.
Pomimo utraty siedlisk wskaźnik kondycji ciała (BCI) niedźwiedzi pozostaje stabilny, a nawet poprawia się po spadkach obserwowanych w latach 90. XX wieku. Wyniki opublikowane w Scientific Reports początkowo zaskoczyły zespół badawczy, który spodziewał się wyraźnej korelacji między utratą lodu a pogorszeniem zdrowia niedźwiedzi.
Dlaczego to ma znaczenie: poza Svalbardem
Odporność niedźwiedzi polarnych na Svalbardzie uwypukla trudność w przewidywaniu reakcji gatunków na zmianę klimatu. Chociaż szersza populacja Arktyki stoi w obliczu znaczących zagrożeń, ta lokalna adaptacja sugeruje, że niektóre grupy mogą być bardziej odporne, niż wcześniej sądzono. Ta obserwacja nie obala ogólnego zagrożenia dla niedźwiedzi polarnych, ale rodzi pytania dotyczące mechanizmów, które pozwalają niektórym populacjom sobie radzić.
Naukowcy uważają, że pewną rolę mogą odgrywać zmiany w diecie: przy mniejszej ilości lodu morskiego foki skupiają się na pozostałych obszarach, co ułatwia polowanie. Niedźwiedzie mogą również w coraz większym stopniu polegać na alternatywnych źródłach pożywienia, takich jak zwłoki morsów lub jeleni.
Pełen obraz: czego wciąż nie wiemy
Laurie Quackenbush, badaczka z Departamentu Ryb i Dziczyzny na Alasce, zauważa, że przetrwanie niedźwiedzi polarnych zależy od złożonej interakcji siedliska, dostępności ofiar i zdolności niedźwiedzi do magazynowania energii. Podobny opór zaobserwowano w innych subpopulacjach, na przykład w Morzu Czukockim.
Jednak wyjątkowe warunki Svalbardu nie gwarantują podobnych rezultatów w innych miejscach. Długoterminowe perspektywy pozostają niepewne: dalsza utrata lodu morskiego w końcu doprowadzi te niedźwiedzie do punktu krytycznego, ale na razie przekraczają one oczekiwania. Badanie podkreśla potrzebę ciągłego monitorowania, aby zrozumieć pełny potencjał niedźwiedzi polarnych jako gatunku w szybko zmieniającym się świecie.
Wyniki pokazują, że niedźwiedzie polarne potrafią się lepiej przystosować, niż wcześniej sądzono, ale odporność nie gwarantuje, że nie zahamują one w dłuższej perspektywie. Przyszłość tych zwierząt nadal zależy od łagodzenia zmiany klimatu i ochrony pozostałych siedlisk.
