Herinner je je de Hubble-waarnemingen uit 2012 nog? Wetenschappers keken naar Andromeda die door de ruimte bewoog en raakten lichtelijk in paniek. Hun conclusie was grimmig. Andromeda kwam recht op ons af. Een voltreffer. Gepland voor ongeveer vier miljard jaar vanaf nu.
Vervolgens zijn de gegevens gewijzigd.
Latere studies suggereerden dat we dit misschien helemaal missen. Misschien duurt het langer. Misschien gebeurt er de komende acht miljard jaar niets. De huidige consensus, rekening houdend met de zwaartekracht van satellietstelsels, bedraagt precies 50 procent. Een muntworp. Hoofden waar we tegenaan botsen, staarten waar we voorbij drijven.
Je moet waarschijnlijk op de bank slapen als je daar last van hebt, vooral omdat het niet relevant is. We hebben acht miljard jaar om ons zorgen te maken. Als we echter van het ergste uitgaan en ze crashen, moet je dan je koffers pakken?
Het antwoord is nee. Niet echt.
Getijdenkrachten, geen vrachtwagens
Hier is de wiskunde. De twee sterrenstelsels botsen met ongeveer een miljoen kilometer per uur op elkaar. Op een snelweg is dat onmiddellijke dood. In de ruimte? Het is langzaam. De schijven van deze sterrenstelsels omspannen meer dan 100.000 lichtjaar. Op die schaal voltrekt de ‘crash’ zich over honderden miljoenen jaren. De naschokken duren nog miljarden langer.
De betrokken massa’s zijn absurd. Andromeda weegt 1,5 biljoen zonsmassa’s. De Melkweg is lichter, ongeveer 800 miljard. De zwaartekracht tussen hen is enorm, maar het is geen simpele aantrekkingskracht. Het is differentieel.
Stel je de twee sterrenstelsels voor, van rand tot rand. Gescheiden door ongeveer 120.000 lichtjaar. Een ster aan de kant tegenover Andromeda wordt hard getrokken. Een ster aan de andere kant? Het voelt veel minder trek. Dat verschil strekt zich uit over de Melkweg.
Ze kraken niet als vrachtwagens met 18 wielen. Sterrenstelsels zijn lege ruimte. Ze lijken meer op geesten. Ze gaan dwars door elkaar heen. De zwaartekracht trekt ze uiteen in lange ranken van gas, stof en sterren die getijdenstaarten worden genoemd. Het lijkt alsof toffee uit elkaar wordt getrokken in een langzame, kosmische dans. Prachtig, echt waar. Dan slingert de zwaartekracht ze weer bij elkaar. Steeds opnieuw, totdat ze uiteindelijk samensmelten.
Sterren Miss. Gascrashes.
Kunnen individuele sterren elkaar raken? De kansen zijn angstaanjagend laag. In onze buurt heeft de gemiddelde ster een diameter van ongeveer een miljoen kilometer. De kloof tussen ons en de volgende ster? Ongeveer vier lichtjaar. Dat is 40 biljoen kilometer van niets tussen hen.
Raak dat doel.
Sterren in onze omgeving zullen niet botsen. De galactische buitenwijken zijn te stil. Dichter bij de kern, waar miljoenen sterren dicht opeengepakt zitten, wordt het rommeliger. Botsingen gebeuren. Ze creëren gebeurtenissen zoals V838 Monocerotise: een sterrenstelsel dat opzwol en in helderheid explodeerde nadat het een buurman had opgeslokt. Lelijk. Spectaculair. Voor ons echter zeldzaam.
Maar gaswolken zijn anders. Ze verspreiden zich honderden lichtjaren lang. Wanneer de sterrenstelsels samensmelten, storten die wolken voortdurend neer.
De resulterende uitbarstingen van stervorming zouden helder genoeg zijn om schaduwen te werpen op de nieuwe planeet, mocht die nog bestaan.
Het veroorzaakt een snelle, gewelddadige geboorte van sterren. De straling van die pasgeboren reuzen zou gevaarlijk zijn, ja. Maar laten we niet op de zaken vooruit lopen.
Het echte probleem: zwarte gaten
Het enge deel zijn niet de sterren of het gas. Het is wat zich op de bodem van de put bevindt.
Beide sterrenstelsels bevatten een superzwaar zwart gat. De Boogschutter A van de Melkweg is vier miljoen keer zo zwaar als onze zon. Andromeda’s M31 is nog zwaarder. 140 miljoen zonsmassa’s.
Bij een fusie valt gas naar binnen. Het warmt op. Het vormt accretieschijven die gloeien met angstaanjagende hoogenergetische straling. Beide sterrenstelsels zouden kunnen veranderen in actieve quasars, die overal straling uitstralen. Dat is slecht voor de biologie.
Dan smelten de zwarte gaten samen.
Wanneer ze zich uiteindelijk, een paar miljard jaar in de puinhoop, verenigen, zenden ze zwaartekrachtsgolven uit. Deze golven zouden evenveel energie vervoeren als alle sterren in het waarneembare heelal samen. De ruimte-tijd zelf zou wiebelen. We weten niet wat dat met lokale banen doet, maar intuïtief klinkt het onverstandig om dichtbij te staan.
De zilveren rand is dun maar aanwezig.
De aarde zal er niet zijn.
Tegen de tijd dat Andromeda arriveert, over acht miljard jaar, zal de zon zijn opgezwollen tot een rode reus. Het zal de planeet koken, de atmosfeer leeghalen en dan ineenstorten tot een kleine witte dwerg. De show begint nadat het huis al is afgebrand.
We gaan het helemaal missen. 🌌
