Olympia heeft haar uitgerekende datum gemist. Vijf dagen. Ik blijf gewoon hangen in Woodland Park Zoo. De angst was voelbaar. Iedereen wachtte. Toen kwam het nieuws. Gisteravond kwam het team in actie. Een nood-C-sectie. Op een gorilla.
Denk daar eens over na. Het gebeurt minder dan twaalf keer in de geschiedenis van de soort. Dit was geen standaardprocedure. Het was een Weesgegroet. De medische staf? Mensen. Maar de patiënt? Westelijke laaglandgorilla (Gorillagorillagorilla ). De inzet voelt anders als je opereert op een van ‘s werelds meest ernstig bedreigde primaten.
“De beslissing werd ingegeven door een laag vochtgehalte en een af en toe lage babyhartslag.”
Sachita Shah leidt de noodoperaties voor Butterfly Network, een bedrijf in medische hulpmiddelen. Zij zorgden voor de technologie. De “Vlinder” is een ultrasone sonde. Klein. Handbediend. Het volgt foetussen. Bij gorilla’s zien die hartslagen er bijna identiek uit als die van mensen op het scherm. Het is een opvallend visueel beeld. Keepers keken ook mee. Ze gaven aan dat de bevalling was onderbroken. Misschien vertraagd. De zak met water scheurde. De doktoren handelden snel.
Toen het kind – laten we hem de baby noemen – eenmaal tevoorschijn kwam, verdween de sonde niet meer. Shah gebruikte het tijdens reanimatie. Houd die kleine hartslag in de gaten. Wachten op het veilige venster om over te schakelen van spoedeisende zorg naar pasgeborenenzorg. Precisie is hier belangrijk. Altijd gedaan.
Het is een grote operatie. Grote pijn. Olympia bracht haar eerste nacht alleen door met herstellen. Geen baby naast haar. Gewoon stilte en rust. Maar ‘alleen’ betekent niet geïsoleerd. Een verzorger en dierenarts brachten de jongen naar een hol naast het hare. Zo dichtbij dat ze hem kon zien. Hoor hem. Ruik hem. De verbinding met de natuur hield stand. Nauwelijks.
Nu is de troependynamiek… ingewikkeld. Jamani is al moeder. Haar baby kwam in mei terug. Nu waakt ze ook over Olympia’s zoon. Dubbel moederschap. Kan één gorilla twee baby’s aan?
“Zolang beide baby’s gezond blijven… laten we Jamani voor Olympia’s zoon zorgen.”
Martin Ramirez, de Mammalogieconservator, legt het plan uit. Het is pragmatisch. Gezondheid voorop. Gevoelens komen voorlopig op de tweede plaats. Wanneer Olympia wakker wordt? Wanneer is ze klaar? Dan vindt de hereniging plaats. Tot die tijd stapt Jamani op. Ze zorgt voor haar eigen kind en dat van Olympia.
Dus wat is het oordeel? Olympia’s baby is stabiel. Zijn lichaamstemperatuur blijft stabiel. Hij leeft. Dat is de overwinning. Westelijke laaglandgorilla’s gaan voorlopig nergens heen. Elke geboorte telt. Elke overleving is een statistiek tegen uitsterven.
Olympia geneest. Jamani maakt zich zorgen. De baby’s ademen. En het personeel van de dierentuin blijft maar kijken. Afwachten wat er hierna komt. Wie zal hier werkelijk de moeder zijn? Of is het onderscheid net zo belangrijk als we denken?
Misschien niet. Gewoon gezondheid. Dat is de maatstaf. De rest? We zullen het ontdekken.
