Języki, które nie dominują na pierwszych stronach gazet na całym świecie, są często ignorowane. Jednakże santali, język mundajski mający korzenie w środkowo-wschodnich Indiach, wzbudził duże zainteresowanie lingwistów i rdzennej ludności. Na początku XXI wieku tym językiem posługiwało się około 6 milionów ludzi. To ogromna liczba jak na język regionalny. Większość mówców (około 4,8 miliona) mieszka w Indiach. Kolejne 150 000 osób mieszka w Bangladeszu. Językiem tym posługuje się także około 40 000 osób w Nepalu, w regionie herbacianym.
Gdzie mieszkają użytkownicy Santali?
Jeśli szukasz centrum populacji posługującej się językiem santali, nie szukaj dalej niż wschodnie stany Indii. W Jharkhand mieszka ponad 2 miliony rodzimych użytkowników języka. Na drugim miejscu znajduje się Bengal Zachodni z populacją około 2 milionów. W Orissie populacja liczy się w setkach tysięcy, a w Assam na około 100 000. Ta koncentracja geograficzna uczyniła santali językiem urzędowym Indii. Status ten nie jest jedynie biurokratyczną formalnością. To jest znak tożsamości.
Język dzieli się na dwa główne dialekty: dialekt północny i dialekt południowy. Jest wybitnym członkiem gałęzi Kherwari północnej rodziny Munda. Jego siostrzanymi językami są Mundari i Ho, z których każdy ma około miliona użytkowników. Pomimo tych wewnętrznych różnic podstawowa struktura pozostaje spójna.
Dlaczego nazywają siebie Santali?
Santalowie mają szczególny sposób identyfikowania się. Używają hɔṛ dla „człowieka” i hɔṛ hɔpɔn dla „synów ludzkości”. Możesz także usłyszeć termin mañjhi lub mãjhi, oznaczający „wodza”, który jest używany jako imię etniczne. Kiedy mówią o swoim języku, używają hɔṛ rɔṛ.
Nazwy regionalne różnią się w zależności od obszaru. W północno-zachodnim Bengalu język ten znany jest jako jaŋli lub paharia. W południowo-zachodnim Bengalu i Orisie znany jest jako ṭhaṛ. W Jharkhand miejscowi nazywają to „Parsi”. Nazwy te odzwierciedlają różne krajobrazy kulturowe, przez które przechodzi język.
Jak działa składnia Santali?
Fonetyka Santali ma kilka unikalnych cech. Na końcu słów używa spółgłosek „ograniczonych” lub preglottalizowanych. Pomyśl o sεc̆’ oznaczającym „w stronę” lub dak’ oznaczającym „wodę”. Dźwięk jest ostry i wyraźny.
Morfologicznie język jest w dużym stopniu zależny od końcówek i wrostków. Przedrostek ten jest rzadki i występuje tylko w niektórych „zamrożonych” formach. Rzeczowniki dzielą się na tematy ożywione i nieożywione. Pnie nieożywione mogą mieć afiksy lokalne lub kierunkowe, które zwiększają precyzję opisu przestrzeni i ruchu.
Czasowniki santali są bardzo złożone i obejmują podmiot, czasy, aspekt, przechodniość, różne dopełnienia, dzierżawy i skończone przyrostki.
Ta złożoność nie jest przypadkowa. To jest systematyczne. Podmiot zwykle pojawia się w słowie bezpośrednio przed czasownikiem. Czasami sam podmiot jest zaimkiem. Rozważmy na przykład zdanie „tak, pójdę”. W języku Santali brzmi to hε~ „tak” + iñ-iñ „I” + c̆ala’k-a „Pójdę”. W innym przykładzie „Zabili moją świnię” tłumaczy się jako sukri-ko „świnia” + gɔ’c̆-ke-d-e-tiñ-a „zmarła”. pakiety słów aoryst
